泊秦淮
唐杜牧
煙籠寒水月籠沙
夜泊秦淮近酒家
商女不知亡國恨
隔江猶唱後庭花
Bạc Tần Ḥai
Nhà thơ Đỗ Mục đời Đường
Yên lung hàn thuỷ nguyệt lung sa
Dạ bạc Tần Hoài cận tửu gia
Thương nữ bất tri vong quốc hận
Cách giang do xướng Hậu Đ́nh Hoa
Bản dịch và chú thích của Phùng Ḥai Ngọc (Internet source)
Đỗ thuyền sông Tần Hoài
Khói lồng nước lạnh, trăng lồng cát
Đêm đỗ thuyền ở bến Tần Hoài gần quán rượu
Con hát chẳng biết mối hận mất nước
Cách sông c̣n hát khúc Hậu Đ́nh hoa
Chú thích :
* Ḍng sông Hoài chảy qua đất Kim Lăng . Tần Thuỷ hoàng đi tuần thú, thấy mây núi bốc lên ,
đoán rằng năm trăm năm sau có khí vượng thiên tử, ông ta cho đẽo núi Chung Sơn ngăn bờ
sông Hoài ( ngụ ư triệt mầm mống bá vương ở xứ này ) nên đoạn này gọi là sông Tần Hoài .
* Hậu Đ́nh hoa: khúc hát của Trần Hậu chủ, ca ngợi cảnh đẹp, người đẹp và thi nhân trong cảnh
sống thanh b́nh . Trần hậu chủ (583-587) triều Hậu Trần thời Nam Bắc triều (420-587) là ông vua
nổi tiếng phong lưu, hậu cung có hàng ngàn mỹ nhân, nhiều lầu gác cung điện hồ nước, vườn
hoa nơi thường xuyên yến tiệc và ca múa ngâm thơ xướng hoạ. Những bài thơ khúc hát được in
thành ba tập, trong đó một tập mang tựa đề “ Hậu đ́nh hoa” ( Hoa ở phía sau cung) . Mải mê ăn
chơi,vua Trần chẳng lo việc nước . Quân khởi nghĩa của Dương Kiên (Tuỳ văn đế) chiếm kinh đô,
vua Trần và hai nàng mỹ nhân sủng ái nhất nhảy xuống giếng sâu ẩn trốn nhưng hai nàng bị moi
lên, bị giết chết. Vua Trần hậu chủ thương tiếc buồn rầu mà chết.
Nhà thơ Nguyễn Gia Thiều trong Cung oán ngâm khúc cũng nhắc đến tập Hậu đ́nh hoa:
Vườn Tây uyển khúc trùng thanh dạ
Gác Lâm Xuân điệu ngă Đ́nh Hoa
Thừa ân một giấc canh tà
Tờ mờ nét ngọc, lập loè vẻ son
* Con hát = thương nữ : tiếng này nói về “gái mua vui” ( không phải nữ thương nhân)
Anyone could give me a help to make English translation of this excellent poem? I am not good in translation. Thanks in advance.
This post has been edited by thankstoall: 28 December 2005 - 01:17 PM